احمد نجیب بیضایی در ۱ حمل/فروردین سال ۱۳۳۵ هجری خورشیدی در استان بدخشان چشم به جهان گشود. دورهٔ آموزش مکتب را در مناطق درواز بدخشان و سپس کابل به انجام رساند و در رشتهٔ انجنیری از دانشکدهٔ انجنیری دانشگاه کابل مدرک تحصیلی بهدست آورد.
علاقهٔ بیضایی به شعر و ادبیات از سالهای جوانی شکل گرفت. در اواخر دههٔ چهل هجری خورشیدی به سرودن شعر روی آورد و از تشویقهای سید علی، معلم قرائت فارسی، بهره برد. با وجود اشتغال در رشتهٔ تخنیکی و محدودیتهای آموزشی، این علاقه تداوم یافت و او گهگاه در قالبهای گوناگون شعری از جمله غزل، مخمس، مثنوی، قطعه، قصیده، رباعی و فرد به سرایش پرداخت. آنچه از سرودههای او اکنون باقی مانده، در حدود یکهزار بیت را در بر میگیرد.
از جمله آثار و فعالیتهای ادبی و پژوهشی احمد نجیب بیضایی میتوان به «تذکره سخنوران دروازی» در دو جلد، «تذکره لعل رخشان»، «دردانههای درواز» (شامل متلها، شگونها و چیستانها)، ترجمهٔ «تاریخ روابط ادبی بدخشان با هندوستان» و «گنج بدخشان» اثر امیربیگ حبیبوف، «ادبیات درواز» اثر استاد خدایی شریفوف، «مجموعه ادبیات درواز» اثر میرزا غلام محمد هجرت، «تذکره ادیبان بدخشان»، ترجمهٔ «یادداشتها و برداشتها» اثر استاد مومن قناعت، و کتاب «دایرههای ادبی بخارای شرقی» (شامل حوزههای ادبی حصار، کولاب و درواز) اشاره کرد. همچنین تهیه و چاپ گزیدهٔ اشعار میر اولیا حسین مغموم، خواجه عبیدالله هبا، وکیل عبدالله بیگ مظلوم، استاد تاجالبیضا تائب و قاضی خضرا بیضایی، چاپ دیوان ملا رحمت بدخشانی و چاپ دوم «تذکره لعل بدخشان» از دیگر کارهای او بهشمار میرود.
افزون بر آثار چاپشده، وی روی شماری از کتابها نیز کار کرده که آمادهٔ چاپاند؛ از جمله «تذکره گلهایی از گلستان بدخشان»، «بیاض مهر» (فشرده زندگینامه و نمونه اشعار شاعران افغانستان، تاجیکستان، ایران، هند و پاکستان)، «از تاریخ ادبیات تاجیک در بدخشان»، «دیوان مکمل اشعار استاد تائب دروازی»، «دیوان شعری قاضی خضرا بیضایی»، «تذکره شاعران یک دیهه»، «سکینت الفضلا» اثر مولوی عبدالحکیم والوالجی، «سیزده مقاله» اثر استاد خدایی شریفوف و «دیوان عزت شاه دروازی» که از خط سیریلیک برگردان شده است. در کنار این آثار، پروژههای پژوهشی دیگری نیز در دست کار دارد؛ از جمله «دیوان کامل خواجه عبیدالله هبا دروازی» با مقابلهٔ سه نسخهٔ خطی، «دیوان کامل معدوم دروازی»، «بیدل و آیینه»، «واژهنامک درواز» شامل بیش از چهار هزار واژه و اصطلاح محلی، و پژوهش بر دیوان مولوی عمادالدین نایل.
احمد نجیب بیضایی پس از فراغت، در نهادهای مختلف دولتی از جمله وزارت آب و برق، ادارهٔ عالی تفتیش، ادارهٔ امور صدارت عظمی، ادارهٔ امور شهر حیرتان، کمیسیون مستقل اصلاحات اداری و خدمات ملکی، کمیسیون مستقل حقوق بشر، وزارت معارف و وزارت مالیه در بخشهای تخنیکی و اداری ایفای وظیفه کرده و در برابر خدماتش موفق به دریافت تقدیرنامهها و نشانهای دولتی گردیده است.
آثار و پژوهشهای او در حوزهٔ تاریخ و ادبیات بدخشان مورد توجه محققان قرار گرفته و بهعنوان منابع معتبر در تحقیقات ادبی مورد استفاده واقع شده است و سهم ارزندهای در معرفی و حفظ میراث فرهنگی این حوزه داشته است.
