سرابیون که در منابع تاریخی به عنوان یکی از نویسندگان مهم در حوزه داروشناسی شناخته میشود، از چهرههای اثرگذار اما ناشناخته تاریخ طب در خراسان است. او را برای تمایز از یک طبیب قدیمیتر با نام یحیی بن سرافیون، «سرابیون جوانتر» مینامند. درباره زندگی، محل تولد او سند وجود ندارد اما منابع تاریخی به خراسانی بودن او توافق دارند و حتمال میرود در فاصله سدههای ششم تا هفتم هجری خورشیدی، میزیست. مهمترین اثر او کتابی است با عنوان «کتاب الادویه المفرده» که از آثار برجسته در زمینه داروشناسی و گیاهپزشکی به شمار میرود. منظور از «داروهای مفرده» در این کتاب، داروهایی است که از یک ماده اصلی تشکیل شدهاند، در حالی که در طب سنتی بیشتر داروها ترکیبی از چند ماده بودند. این نگاه نشاندهنده توجه به تحلیل جداگانه خواص هر ماده دارویی است. ساختار این کتاب بهصورت منظم و علمی تنظیم شده است. در بخش نخست، نویسنده به طبقهبندی مواد دارویی میپردازد و ویژگیها، طبع و آثار آنها را بررسی میکند. در بخش دوم که گستردهتر است، مجموعهای از مواد دارویی شامل گیاهان، مواد معدنی و فرآوردههای طبیعی معرفی میشود. در این بخش، مطالب عمدتا بر پایه آثار پزشکان پیشین مانند جالینوس و دیوسکوریدس و نیز دانشمندان جهان اسلام گردآوری شده و نویسنده توضیحات کوتاهی نیز بر آنها افزوده است. پس از گسترش صنعت چاپ در اروپا، این کتاب در شهرهای مختلف بارها منتشر شد و مورد استفاده گسترده قرار گرفت. بسیاری از دانشمندان اروپایی در آثار خود از مطالب آن بهره بردند و آن را به عنوان یکی از منابع معتبر داروشناسی میشناختند. این کتاب بیشتر یک اثر گردآوریشده است با نوآوریهای در آن. ارزش تاریخی آن بسیار بالاست، زیرا در حفظ و انتقال دانش دارویی نقش مهمی ایفا کرده است. سرابیون را میتوان یکی از حلقههای مهم در زنجیره انتقال دانش طبی دانست؛ شخصیتی که با گردآوری دانش پیشینیان و رساندن آن به جهان غرب، سهمی قابل توجه در تاریخ طب و داروشناسی داشته است.
