ابنمیثم خراسانی در نیمهٔ نخست سدهٔ ششم هجری در یکی از شهرهای علمی خراسان-احتمالاً بلخ یا نیشابور زاده شد. او در محیطی رشد کرد که آثار ابنسینا، جرجانی و فخر رازی در مدارس و بیمارستانها تدریس میشد و همین فضا او را از آغاز به سوی طب و فلسفه کشاند. ابنمیثم آموزشهای مقدماتی را نزد حکیمان محلی فراگرفت و سپس به حلقههای سینویان پیوست؛ حلقههایی که به شرح «قانون»، «شفا» و «اشارات» میپرداختند و در خراسان بسیار فعال بودند. او در طب بالینی، بهویژه در بیماریهای گوارشی، تبها و داروشناسی گیاهی مهارت داشت و در نسخهنویسی از روش بوعلی پیروی میکرد. برخی نسخههای خطی موجود در کتابخانههای خراسان و هند، حاشیههایی با نام «میثم» یا «ابنمیثم» دارند که بهنظر میرسد از او یا شاگردانش باشد. این حاشیهها نشان میدهد که او در شرح و توضیح بخشهایی از قانون نقش داشته و احتمالاً درسنامههایی برای شاگردان خود نوشته است. ابنمیثم خراسانی همچنین در فلسفهٔ طبیعی و منطق فعالیت داشت و از پیروان عقلگرایی سینوی بهشمار میرفت. او در حلقههای علمی نیشابور و مرو حضور داشت و چند شاگرد تربیت کرد که بعدها در مدارس نظامیه و شفاخانههای خراسان به تدریس پرداختند. هرچند آثار مستقل او بهسبب آشوبهای سدهٔ ششم و هفتم هجری از میان رفته، اما حضورش در زنجیرهٔ انتقال دانش سینوی نشان میدهد که او یکی از چهرههای مؤثر در تداوم مکتب ابنسینا در خراسان بوده است. ابنمیثم احتمالاً در اواخر سدهٔ ششم هجری درگذشت و نامش در سنت علمی خراسان بهعنوان یکی از حکیمان برجستهٔ آن دوره باقی ماند.
