فاطمه بنت محمد بنت احمد سمرقندی یکی از برجستهترین بانوان فقیه مذهب حنفی در کاسان، ماوراءالنهر در قرن ششم هجری بود که نه تنها در علوم اسلامی تبحر داشت، بلکه در امور فتوا، تألیف کتب فقهی و حتی مشاوره سیاسی نیز نقشآفرینی کرد. او که در خانوادهای اهل علم پرورش یافت، به سرعت به یکی از چهرههای برجسته فقه اسلامی تبدیل شد و در کنار همسرش، امام علاءالدین کاسانی، به تألیف و تدریس پرداخت.
