حکیم ابوالحسن سمرقندی در سدهٔ چهارم هجری در شهر سمرقند زاده شد. او آموزشهای نخستین خود را نزد حکیمان محلی فراگرفت و سپس برای تکمیل دانش طبی به بلخ، بخارا و نیشابور سفر کرد؛ شهرهای که در آن دوره قلب تپندهٔ طب خراسانی و فلسفهٔ مشائی بودند.
او در داروشناسی گیاهی مهارت داشت و از گیاهان بومی سمرقند و ماوراءالنهر—مانند زعفران، سوسن، زوفا و بادیان—نسخههای درمانی میساخت. گفتهاند که او در سمرقند حلقهای آموزشی تشکیل داد و شاگردانی تربیت کرد که بعدها در بخارا، بلخ، مرو و هرات به طبابت پرداختند و سنت طبی خراسان را گسترش دادند.
ابوالحسن سمرقندی از چهرههایی است که آثار مستقلش بهسبب آشوبهای سدههای پنجم و ششم هجری از میان رفته، اما حضورش در زنجیرهٔ انتقال طب خراسانی کاملاً قابل تشخیص است. او تا پایان عمر در سمرقند ماند و به طبابت، آموزش و نسخهنویسی ادامه داد و نامش در سنت محلی ماوراءالنهر بهعنوان یکی از حکیمان معتبر آن دوره باقی ماند.
