ابوالقاسم عبدالرحمن بن علی بن ابیصادق نیشابوری یکی از پزشکان برجسته قرن پنجم خورشیدی و از پیشگامان علم طبابت در خراسان بزرگ بود. او در سال ۳۷۳ هجری خورشیدی در نیشابور، یکی از مراکز علمی و فرهنگی خراسان، به دنیا آمد و در سال ۴۳۸ هجری خورشیدی در همان شهر درگذشت. نیشابور در آن زمان یکی از مراکز علمی و فرهنگی منطقه بود و دانشگاهها، کتابخانهها و مراکز آموزش عالی آن، محیط مناسب برای رشد دانشمندان فراهم میکرد. ابنابیصادق شاگرد برجسته ابنسینا بود و با مطالعه دقیق آثار طبیبان کلاسیک یونانی و اسلامی، توانست میراث علمی پیشین را گسترش دهد و در بسیاری از زمینههای پزشکی و فلسفه، دیدگاههای نوینی ارایه دهد. به دلیل شرح و تفسیر دقیق آثار پزشکی، او در برخی منابع به لقب «بقراط دوم» نیز شناخته شده است. ابنابیصادق آثار متعددی در حوزه پزشکی و فلسفه داشت که برخی از مهمترین آنها عبارتاند از: شرح فصول بقراط، شرح تقدمهالمعروفة بقراط، شرح منافع الاعضای جالینوس، شرح مسایل حنین بن اسحاق، جواب ایرادهای محمد زکریای رازی بر جالینوس و تاریخ کبیر است. ابنابیصادق همچنین در تربیت شاگردان بزرگ نقش داشت؛ از جمله اسماعیل جرجانی، نویسنده کتاب مشهور «ذخیره خوارزمشاهی»، که تحت هدایت او آموزش پزشکی خود را تکمیل کرد. ابنابیصادق نه تنها پزشک، بلکه معلم و مفسر متون پزشکی بود و با تربیت شاگردان برجسته و انتشار آثار علمی، نقش مهمی در انتقال و حفظ دانش پزشکی در خراسان و جهان اسلام ایفا کرد.





