علیاصغر بشیر هروی در سال ۱۲۹۸ هجری خورشیدی در شهر هرات زاده شد. آموزشهای ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش گذراند و از نوجوانی به علوم دینی، زبان و ادب فارسی، تاریخ و فلسفه علاقهمند شد. او ذوق نویسندگی داشت و در حلقههای ادبی هرات، بهویژه کلوپ ادبی هرات، حضور فعالی یافت.
در سالهای نخست فعالیت خود، به کار فرهنگی و مطبوعاتی روی آورد و نوشتههایش در مجله ادبی هرات و روزنامه اتفاق اسلام منتشر میشد. در کنار فعالیتهای فرهنگی، مدتی نیز در اداره ارزاق و سپس در شرکتهای بازرگانی خصوصی کار کرد.
در سال ۱۳۰۸ هجری خورشیدی همراه خانوادهاش از هرات به کابل مهاجرت کرد و در حلقه نویسندگان و اهل قلم پایتخت جایگاه ویژهای یافت. از دهه چهل خورشیدی همکاری با مطبوعات را آغاز نمود و در هفتهنامه ژوندون بهعنوان نویسنده و منتقد به کار پرداخت.
در سال ۱۳۴۷ با تأسیس جریده طنزی «ترجمان»، فصل تازهای در تاریخ مطبوعات افغانستان گشود. این نشریه که با همکاری عبدالرحیم نوین منتشر میشد، نخستین جریدهی ویژهی طنز در کشور بود که با زبان طنز و هوشمندانه، پدیدههای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی را نقد میکرد. در میان مردم، این جریده به نام «کاکا ترجمان» شهرت یافت و سبک تازهای از طنز را پایهگذاری کرد.
پس از پایان انتشار ترجمان، آقای هروی در آرشیف ملی افغانستان بهعنوان کارشناس نسخ خطی به خدمت پرداخت و با همکاری پژوهشگرانی چون مایل هروی، توفیق، محمد عمر صدیقی، آقای اثیر و عبدالقدیر مشتری، فهرست علمی نسخ خطی آرشیف ملی را تنظیم کرد؛ اثری که هنوز از منابع مهم پژوهش در میراث مکتوب کشور بهشمار میآید.
بشیر هروی نویسندهای پرتلاش، دقیقنگر و اهل تحقیق بود. قلم او در زمینههای تاریخ، تصوف، ادبیات و نجوم، روان و استوار بود. از آثار چاپشده و خطی او میتوان از اینها یاد کرد: (لات پیر هرات – ۱۳۳۰، هرات؛ تکمله حواشی نفحاتالانس – ۱۳۴۳، کابل؛ شاهراه تورغندی–هرات–قندهار – ۱۳۴۴، کابل؛ هزار و یک حکایت ادبی و تاریخی (جلد نخست) – ۱۳۴۶، کابل؛ خمیرخان (طنز سیاسی، مجموعه جریده ترجمان) – ۱۳۵۳، کابل؛ سیری در ملک سنایی – ۱۳۵۶، کابل؛ برخی از اندیشههای عرفانی پیر هرات – ۱۳۵۵، کابل؛ اسلام یا عالیترین مکتب اخلاق؛ شناسنامه جامی (نسخه خطی، آرشیف ملی، شماره ۱۱۹/۲۵)؛ فرهنگ اصطلاحات نجوم (ناتمام)؛ نجوم و احکام نجوم (مجله ژوندون)؛ منطق به زبان ساده (روزنامه بیدار، مزار شریف).
پژوهشهای او درباره نورالدین عبدالرحمن جامی از برجستهترین منابع در شناخت اندیشه عرفانی و مکتب هرات بهشمار میرود.
آقای هروی از پایهگذاران طنز نوین افغانستان، پیشگامان تصحیح متون کلاسیک فارسی و از پژوهشگران بهنام میراث عرفانی خراسان بود. آثار و نوشتههایش همچنان از منابع ارزشمند برای پژوهشگران تاریخ رسانه و ادبیات افغانستان بهشمار میآید.
علیاصغر بشیر هروی در اول قوس/آذر سال ۱۳۶۰ هجری خورشیدی در تهران درگذشت و پیکرش در شهر مشهد به خاک سپرده شد. روانش شاد و یادش گرامیباد!
