ریچارد روزیکرانس
(۱۹۳۰)
ریچارد روزکرانس، اقتصاددان، مورخ و دانشمند برجستهٔ علوم سیاسی امریکایی، از چهرههای مهم مطالعات روابط بینالملل در نیمهٔ دوم قرن بیستم به شمار میرود. تمرکز اصلی او بر پیوند اقتصاد و سیاست بینالملل بود و تلاش داشت نشان دهد که چگونه ساختارهای اقتصادی، الگوهای همکاری و رقابت میان دولتها را شکل میدهند. آثار او در حوزهٔ اقتصاد سیاسی بینالملل، نظریهٔ سیستمها و تحول ساختار قدرت جهانی جایگاه ویژهای دارد.
کتاب مشهور او، «دولت بازرگان: بازرگانی و تهاجم در جهان مدرن» در زمانی منتشر شد که توجه جهانیان به برنامهٔ «جنگ ستارگان» رونالد ریگان معطوف بود. روزکرانس در این اثر استدلال میکند که دولتهای مدرن بهجای اتکا بر قدرت نظامی، باید بر قدرت اقتصادی، تجارت و رقابتپذیری جهانی تکیه کنند؛ زیرا در جهان معاصر، ثروت و توان اقتصادی بیش از نیروی نظامی تعیینکنندهٔ جایگاه کشورهاست.
در پژوهشهای نظری خود، بهویژه در چارچوب نظریهٔ سیستمها، روزکرانس رفتار دولتهای اروپایی را در یک مطالعهٔ تاریخی گسترده بررسی کرد تا نشان دهد چگونه الگوهای تعامل میان قدرتها میتواند به ثبات یا بیثباتی بینالمللی منجر شود. این مطالعات عمدتاً تاریخی بودند و بر تحول ساختارهای قدرت در اروپا تمرکز داشتند.
او باور داشت که تلاشهای نخبگان محافظهکار اروپا در قرن نوزدهم، پس از موجهای رادیکال ملیگرایی، به بازگشت آرامش و ثبات در این قاره کمک کرد. از نظر او، ملیگرایی افراطی ارزشهای انسانی را تضعیف کرده و فضای بیاعتمادی و بدگمانی سیاسی را در سراسر اروپا گسترش داده بود؛ اما مدیریت محافظهکارانهٔ قدرت و ایجاد سازوکارهای همکاری، زمینهٔ ثبات دوباره را فراهم ساخت.
روزکرانس بر این باور بود که همکاری دولتها در حل مسائل پیچیدهٔ جهانی و ایجاد «تقاضا برای تغییر» میتواند به شکلگیری یک نظام بینالمللی باثباتتر منجر شود؛ نظامی که در آن صلح و همکاری نقش محوری داشته باشد. او از نخستین نظریهپردازانی بود که نشان داد اقتصاد جهانیِ درهمتنیده میتواند انگیزهٔ جنگ را کاهش دهد و همکاری را به یک ضرورت ساختاری تبدیل کند.
او در دانشگاههای هاروارد، مدرسهٔ حکومت جان اف. کندی، و دانشگاه کالیفرنیا تدریس کرده و نسلهای متعددی از پژوهشگران روابط بینالملل را تحت تأثیر قرار داده است.
برای مطالعهٔ بیشتر:
- روزیکرانس، ریچارد. کنش و واکنش در سیاست جهانی: چشم انداز سیستم نهادی. بوستون، براون، ۱۹۶۳.
- روزیکرانس، ریچارد. دفاع قلمرو: راهکار برتانیا در زمان هسته ای. نیویارک: انتشارات دانشگاه کلمبیا، ۱۹۶۷.
- شیلدون، گارت وارد. دایره المعارف اندیشه سیاسی. نیویارک:فکت ان فایل، ۲۰۰۱.
