آدینه، معروف به بازگل بدخشی، در سال ۱۲۸۱ هجری خورشیدی در شهرستان کشم ولایت بدخشان چشم به جهان گشود. او در محیط روستایی و در طبیعت زیبای بدخشان پرورش یافت و دوران کودکی خود را بیشتر با چوپانی سپری کرد. همانطور که چوپانها در درهها و دشتها آواز میخوانند، آدینه نیز در جریان چوپانی آواز سر داد و بهزودی آوازهاش در منطقه فراگیر شد.
نزدیک به سال ۱۳۱۱ هجری خورشیدی، آدینه که هنوز سیسال عمر داشت، در یک محفل رسمی والی وقت بدخشان دعوت شد و برای شاهمحمود، صدراعظم افغانستان، آواز خواند. اجرای او مورد توجه و تحسین قرار گرفت و از همان زمان لقب «بازگل» برای او انتخاب شد.
بازگل بدخشی در سال ۱۳۳۶ هجری خورشیدی خدمت سربازی خود را در ارگ شاهی افغانستان آغاز کرد. در دوران خدمت نظامی، با خواندن آوازهای فولکلور، مورد توجه همقطاران و بزرگان گارد شاهی قرار گرفت و به عنوان آوازخوان بدخشی شهرت یافت. در همین دوره با هنرمندانی چون استاد یعقوب قاسمی و استاد خیال همکاری کرد و نخستین آهنگهای خود را در رادیو افغانستان ضبط نمود که آغاز دوره درخشش هنری و سپس سبب شهرت گسترده او شد.
بازگل بدخشی، با وجود آنکه سواد رسمی نداشت، خود شعر میسرود، کمپوز میساخت، سازهای محلی مینواخت و آواز میخواند. یکی از مهمترین ویژگیهای هنری او سرودن اشعار داستانی در قالب موسیقی بود. او بسیاری از اشعار، رباعیات و نغمههای کهن بدخشان را بدون تغییر حفظ کرد و در اختیار فرهنگ و موسیقی سرزمین ما قرار داد. این هنرمند در میان مردم به لقب «بلبل بدخشان» نیز شناخته میشد. او علاوه بر ترانههای عاشقانه و شاد، سرودههایی در قالب «فلک» اجرا میکرد که از کهنترین گونههای موسیقی همراه با رباعیات عارفانه در منطقه به شمار میرود. بسیاری از پژوهشگران موسیقی، او را از نخستین معرفیکنندگان موسیقی فلک در افغانستان میدانند. از دیگر ویژگیهای هنری او اجرای آهنگها بهگونه تمثیلی و چندآوازی بود. بازگل را بنیانگذار سبکی ویژه در موسیقی محلی بدخشان میدانند. بازگل بدخشی در طول سالهای فعالیت هنری خود آهنگهای بسیاری اجرا کرد که از میان آنها میتوان به ترانههای مشهور «ای شوخ سر زلف ترا تاب کی داده» و «خوش آمدی ای یار وفادارم ای» اشاره نمود. این هنرمند بزرگ پس از بیش از هفت دهه فعالیت هنری، سرانجام در ۹ حمل/فروردین سال ۱۳۸۸ هجری خورشیدی در سن ۱۰۷ سالگی در روستای چنارگنجشکان بدخشان درگذشت. بازگل بدخشی با آثار و خدمات هنری خود نقش مهمی در حفظ و گسترش موسیقی فولکلور کشور ایفا کرد و نام او در تاریخ موسیقی سرزمین ما بهعنوان یکی از چهرههای ماندگار ثبت است.
