محجوبه هروی، با نام اصلی بیبی صفورا، در ۱ جدی/دی سال ۱۲۸۵ هجری خورشیدی در استان بادغیس، زاده شد. پدرش، ابوالقاسم خان منشی، از دبیران سردار غوثالدین غوری در زمان امیر عبدالرحمن، محیط خانواده را به مکانی فرهنگی و آموزنده تبدیل کرده بود و محجوبه از کودکی با علوم دینی، فقه، صرف و نحو، ادبیات و خوشنویسی آشنا شد.
محجوبه با تشویق پدر از چهارده سالگی به سرودن شعر پرداخت و از مستوره غوری، شاعر برجستهٔ غور، اثر پذیرفت. محجوبه با مستوره غوری مکاتبه و مشاعره داشت و برخی از غزلهای او را مخمس کرد؛ این تجربه، تحسینبرانگیز و انگیزهبخش مسیر ادبی او شد.
محجوبه در دورهای از زندگی خود، بهدلیل محدودیتهای سنتی حاکم، از حضور در محافل ادبی محروم بود؛ اما بعدها با عضویت در انجمن ادبی هرات و تدریس در مدارس دخترانه، فعالیتهای ادبیاش را با جدیت پی گرفت.
محجوبه هروی از شاعران برجستهٔ زبان فارسی است که دیوان او شامل حدود پنج هزار بیت در قالب قصیده، غزل، مثنوی و رباعی است. مضامین آثار او عمدتاً آزادیخواهی، حق زن، رویکردهای عرفانی و اجتماعی است. او با شاعران همعصر خود مانند مخفی بدخشی و استاد خلیلالله خلیلی مشاعره و مکاتبه داشت. نخستین دیوان او در سال ۱۳۴۷ هجری خورشیدی توسط محمد علم غواص در هرات چاپ شد و بعدها چندین بار تجدید چاپ گردید.
محجوبه هروی در شانزدهم فروردین سال ۱۳۴۵ هجری خورشیدی در هرات درگذشت و پیکرش در جوار مزار خواجه عبدالله انصاری به خاک سپرده شد. آثار و اشعار او با مضامین آزادگی و دفاع از حقوق زنان، نهتنها الهامبخش نسلهای پسین گردید، بلکه او را بهعنوان یکی از پیشگامان حضور آگاهانه و اثرگذار زنان در عرصه ادبیات تثبیت کرد. وی بهسبب شهرت گسترده و جایگاه بلندش در ادبیات، مورد تکریم قرار گرفت و مکاتب و نشریاتی به نام او نامگذاری شدند.
روحش شاد و یادش گرامی باد.
