ابوالقاسم اسماعیل بن احمد بُستی، از متفکران برجسته زیدی و معتزلی مذهب، در اواخر قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری میزیست. اطلاعات موجود درباره زندگی او محدود است. با توجه به لقبش، احتمال میرود که خود یا خانوادهاش از بُست در سیستان برخاسته باشند. او در جوانی مدتی در مشرق گیلان اقامت داشت و در همانجا با مکتب فقهی زیدیِ ناصر للحق (متوفی ۳۰۴ هـ) که در گیلان رواج داشت، آشنا و پیرو آن شد.
بُستی مدتی پیش از سال ۳۸۹ هجری، به شاگردی متکلم بزرگ معتزلی، عبدالجبار بن احمد همدانی، درآمد و همان سال همراه با او از ری به مکه سفر کرد. پس از بازگشت، مدتی در بغداد اقامت گزید و در آنجا به مناظره کلامی با ابوبکر محمد باقَلانی، متکلم اشعری، پرداخت؛ مناظرهای که عبدالجبار به دلیل شأن خود از پذیرش آن امتناع کرده بود.
در فاصله سالهای ۴۰۳ تا ۴۱۱ هجری، در پی بروز اختلافات شدید میان زیدیان و اهل سنت در ری، بُستی به آمل کوچید. در آمل، در پاسخ به پرسشهایی درباره روز غدیر خم و جایگاه ابوبکر و علی، سخنانی بر زبان آورد که گرچه با تأکید بر فضیلت علی و نفی هرگونه شرک از ایشان همراه بود، اما تعبیر او درباره ابوبکر خشم جامعه اهل سنت را برانگیخت. در نتیجه، سه روز بعد به دستور ابن سیف دینوری، حاکم وقت آمل، تبعید شد. به نظر میرسد که پس از آن به ری بازگشت، زیرا در سال ۴۱۵ هجری در مراسم تشییع جنازه استادش عبدالجبار حضور داشت.
از ابوالقاسم اسماعیل بن احمد بستی چند اثر مهم برجای مانده است. از جمله کتاب «مِن کشف اسرار الباطنیه و غوار مذهبهم» که نقدی بر آموزههای اسماعیلیه است و بخشهایی از آن در نسخهای خطی محفوظ مانده، و کتاب «البحث علی ادلة التکفیر و التفسیق» که به معیارهای شناسایی بدعتها از منظر تعالیم معتزلی و زیدی میپردازد. دیگر آثار او عبارتاند از: «الموجز» در شرح مذهب فقهی ناصر للحق، «المراتب فی مناقب اهل البیت» درباره فضائل خاندان پیامبر، «الباهر» در شرح تعالیم فقهی ناصر للحق، و «المعتمد فی الامامة» که به تبیین مبانی امامت در آیین زیدی اختصاص دارد.
