بنیامین باربر
(۱۹۳۹–۲۰۱۷)
بنیامین باربر اکادمیک، فیلسوف سیاسی و فعالِ مدنیِ امریکایی و از چهرههای اثرگذار در نظریههای دموکراتیکِ اواخر قرن بیستم است. باربر در دانشگاههای هاروارد و گرینل تحصیل کرد و دورهای نیز با مدرسهٔ اقتصاد و علوم سیاسی لندن (LSE) در ارتباط بود. او با کتاب دموکراسیِ قوی[1] شهرت جهانی یافت؛ اثری که در آن، با نقدِ فردگراییِ لیبرالیِ رایج—بهویژه در سنتِ لیبرالیسم انگلیسی—بر مشارکت سیاسی، دموکراسیِ مشارکتی/مستقیم و درگیریِ فعالِ شهروندان در تصمیمگیریهای جمعی تأکید میکند. باربر دموکراسی را هم «شیوهای از زندگی» و هم «صورتِ حکومت» میدانست؛ صورتی که در آن، قدرت سیاسی تنها از بالا به پایین اعمال نمیشود و حقوق فردی با مسئولیتهای اجتماعی در توازن قرار میگیرد. از همین رو، او از عضویت افراد در خانواده، انجمنها و اجتماعهای محلی و نیز مشارکت شهروندی در سیاست، بهشدت دفاع میکرد.
باربر—با الهام از سنتِ فضیلتمحورِ ارسطویی و نیز با ارجاع به برخی ایدههای روسو و هگل—بر این نکته پافشاری میکرد که انسان، با تواناییِ استدلال، گفتوگو و تفسیر سیاسی، موجودی ذاتاً اجتماعی است. از نظر او، برای شکوفایی این استعدادها و نیز برای تحقق عدالت اجتماعی، شهروندان باید در «حکومتِ جمعی» نقش واقعی داشته باشند. باربر میگفت انسانها اگرچه مستقلِ مطلق نیستند، اما به یکدیگر وابستهاند؛ و «آزادیِ واقعی» زمانی پدید میآید که قانون، محصولِ مشارکت و ارادهٔ مشترکِ شهروندان باشد، نه صرفاً فرمانِ نهادهای دور از جامعه.
تأکید باربر بر «دموکراسیِ اجتماعگرا/اشتراکی»[2] و نگاه دیالکتیکیِ او، دیدگاهش را از بسیاری از نظریههای لیبرالِ کلاسیک متمایز میکند. او معتقد بود اندیشهٔ سیاسی باید در پیوند با عمل اجتماعی فهم شود و بهمثابه «پراکسیس»[3] مورد سنجش قرار گیرد. همچنین میگفت مطلقیتِ اخلاقیِ بیزمان و بیزمینه چندان راهگشا نیست و ارزشهایی چون عدالت، آزادی، برابری و حقوق، در دلِ تجربهٔ زیسته و کنشِ جمعیِ یک جامعهٔ دموکراتیک معنا مییابند و صورتبندی میشوند.
باربر در دموکراسیِ قوی تنها به بیان کلیات اکتفا نمیکند و از مجموعهای اصلاحات و سازوکارهای مشخص برای تقویت مشارکت شهروندی سخن میگوید؛ از جمله بازاندیشی در نقش رسانهها و تبلیغات، استفاده از شیوههای گوناگون همهپرسی و مشارکت محلی، ایدهٔ «خدمت عمومی/شهروندی» در مقیاس گسترده، و نیز شکلهایی از نظارت دموکراتیک بر اقتصاد. به همین دلیل، نظریههای او درباره دموکراسیِ مشارکتی و اجتماعگرا بر برخی جنبشها و بحثهای دموکراتیکِ معاصر اثر قابل توجه گذاشته است.
برای مطالعه بیشتر:
- باربر، بنیامین، آر. دموکراسی قوی. بارکلی: انتشارات دانشگاه کلفرنیا، 1984.
- باربر، بنیامین، آر. جهاد علیه مکورلد. نیویورک: تایمز بوکز، 1995.
- باربر، بنیامین، آر. اگر شهرداران بر جهان حکومت میکردند. نیوهیون: انتشارات دانشگاه ییل، 2013.
[1] Strong Democracy
[2] Communitarian Democracy
[3] Praxis
