محمد حسن شفیعی، مشهور به بارق شفیعی، در روز نخست حمل/فروردین ماه سال ۱۳۱۰ هجری خورشیدی در شهر کابل چشم به جهان گشود. آموزشهای ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش فرا گرفت و سپس وارد دانشگاه کابل شد و در رشتهٔ حقوق و علوم سیاسی به تحصیل پرداخت. علاقمندی بارق شفیعی به ادبیات، پای او را به حلقههای فکری و ادبی آن روزگار کشانید و زمینهٔ آشنایی ژرفترش را با جریانهای نوگرای شعر معاصر فراهم ساخت؛ آشناییای که بعدها او را به یکی از چهرههای شاخص نوگرایی در شعر فارسی دری سرزمین ما بدل کرد.
شفیعی از چهرههای پیشگام و از بنیانگذاران شعر نو فارسی دری در افغانستان بهشمار میرود. او در دورهای پا به میدان گذاشت که شعر کشور هنوز عمدتاً در قالبهای سنتی جریان داشت؛ اما با جسارت فکری و گرایش به نوآوری، کوشید زبان و ساختار شعر را با روح زمانه و تحولات اجتماعی همگام سازد.
مجموعهٔ اشعار فارسی و پشتو با عنوان «شعر نو – نوی شعرونه» که دربرگیرندهٔ سرودههای شاعران افغانستان بود، به تدوین بارق شفیعی منتشر شد. پس از آن، انتشار نخستین مجموعهٔ شعر نو او با عنوان «ستاک» در سال ۱۳۴۲ هجری خورشیدی، نقطهٔ عطفی در تاریخ شعر معاصر افغانستان بهشمار آمد و بسیاری آن را آغاز مرحلهای تازه در سیر تحول شعر نو کشور دانستهاند.
پس از آن، مجموعههای «شهر حماسه» (۱۳۵۸)، «دورانساز» (۱۳۵۹) و «شیپور انقلاب» (۱۳۶۶) منتشر شدند که هر یک بازتابدهندهٔ فضای اجتماعی و سیاسی زمان خود بودند. در این آثار، مضامینی چون عدالت، مبارزه، تحولات اجتماعی و امید به آینده حضوری پررنگ دارند. افزون بر شعر، بارق شفیعی در عرصهٔ ترانهسرایی نیز فعالیت داشت و نزدیک به چهل ترانه از او برجای مانده است که شماری از آنها به آهنگهای شناختهشده و ماندگار بدل شدند و در حافظهٔ فرهنگی مردم جای گرفتند.
در کنار فعالیتهای ادبی، شفیعی در عرصهٔ رسانه و سیاست نیز از چهرههای مطرح بهشمار میرفت. با تشکیل اتحادیهٔ ژورنالیستان برای نخستینبار در افغانستان، او بهعنوان نخستین رئیس این اتحادیه برگزیده شد. وی مدتی مدیرمسئول «جریدهٔ خلق» بود و در دورهای بهعنوان وزیر اطلاعات و فرهنگ و نیز وزیر ترانسپورت افغانستان ایفای وظیفه کرد. علاوه بر این، مسئولیتهای ارشد دیگری را در ساختار حکومت برعهده داشت و مدتی نیز بهعنوان مستشار سفارت افغانستان در مسکو فعالیت نمود.
بارق شفیعی سالهای پایانی زندگی خود را در آلمان سپری کرد و سرانجام در ۲۳ دلو/بهمن سال ۱۳۹۵ هجری خورشیدی چشم از جهان فروبست. درگذشت او ضایعهای برای حوزهٔ ادبی فارسی بود؛ با این حال، آثار و اندیشههایش همچنان در سیر تحول شعر معاصر فارسی دری حضوری زنده و اثرگذار دارند و نام او در شمار چهرههای ماندگار ادبیات کشور ثبت شده است.
روانش شاد و یادش انوشه باد
