جان گریویِل آگارد پاکوک (۱۹۲۴–۲۰۲۱)
جان گریویِل آگارد پاکوک (۱۹۲۴–۲۰۲۱) نظریهپرداز سیاسی و دانشمند انگلیسی–امریکایی بود که بخش بزرگی از عمر علمی خود را در دانشگاه جانز هاپکینز و دانشگاه مریلند سپری کرد. او پژوهشهای گستردهای در زمینهٔ بنیادهای اصولی پارادایم جمهوریخواهی کلاسیک انجام داد و بهعنوان یکی از مهمترین مورخان اندیشهٔ سیاسی غرب شناخته میشود.
پاکوک در کتاب مشهور خود لحظهٔ ماکیاولی (۱۹۷۵) کوشید فلسفهٔ سیاسی غربی را از طریق بازخوانی و احیای سنت جمهوریخواهی مدنی زنده کند. او این سنت را در اندیشههای فیلسوفان و متفکرانی چون ارسطو، سیسرو، ماکیاولی، جیمز هارینگتن و توماس جفرسون جستوجو کرد و نشان داد که چگونه این میراث فکری میتواند در برابر بحرانهای مدرن، بهویژه بحرانهای ناشی از فردگرایی و امپریالیسم، راهحلهایی ارائه دهد.
به باور پاکوک، موضوعات عمده در فلسفهٔ سیاسی غرب عبارتاند از:
- دموکراسی اشتراکی که بر مشارکت فعال شهروندان در امور عمومی تأکید دارد.
- شهروندی مستقل که آزادی فردی را با مسئولیت اجتماعی پیوند میدهد.
- اقتصاد سیاسی متوازن که در خدمت جامعه و نه سلطهٔ مطلق بازار قرار میگیرد.
- و در کنار همهٔ اینها، فضیلتهای مدنی که اساس پایداری جمهوری و جلوگیری از فساد سیاسی هستند.
این نوع نظام سیاسی، بهزعم او، بیتردید مطلقگرایی را رد میکند و امپریالیسم اقتصادی و سیاسی را نمیپذیرد. پاکوک با بازتعریف سنت فکری غربی، بدیلی در برابر برداشتهای جان لاک ارائه داد؛ برداشتهایی که بهزعم او، در خدمت توجیه امپریالیسم بریتانیایی در جهان قرار داشتند.
بدین ترتیب، پاکوک نهتنها یک مورخ اندیشهٔ سیاسی، بلکه یک نظریهپرداز بود که کوشید پیوند میان گذشته و حال را نشان دهد و راهی برای بازاندیشی در باب آزادی، جمهوریخواهی و مسئولیت مدنی در جهان معاصر بگشاید.
برای مطالعه بیشتر
- شیلدون، گارت وارد. دایره المعارف اندیشه سیاسی. نیویارک:فکت ان فایل، ۲۰۰۱.
