نجم الدین اربکان
(۲۰۱۱-۱۹۲۶)
نجمالدین اربکان، دانشمند علوم سیاسی، اکادمیک، اصلاحگر سیاسی و دینی، و نخستوزیر ترکیه بود که در شهر سینوپ زاده شد. او تحصیلات عالی خود را در دانشگاه آخن آلمان به پایان رساند. اربکان نخستین اسلامگرای سیاسی به شمار میرفت که پس از سقوط خلافت عثمانی و ظهور جمهوری ترکیه به رهبری مصطفی کمال آتاتورک، توانست به قدرت برسد.
اندیشه سیاسی اربکان در عرصه سیاست خارجی بر دو محور اصلی استوار بود: نخست، باور داشت که دولتهای اسلامی باید با هماهنگی و همکاری در تعامل نزدیک قرار گیرند و دشمنی و رقابت را کنار بگذارند؛ دوم، تأکید میکرد که این دولتها باید در برابر صهیونیسم مبارزه کنند.
برای تحقق این اهداف، اربکان گروه «دی-۸» (گروه کشورهای در حال توسعه اسلامی) را بنیان گذاشت تا میان کشورهای اسلامی وحدت اقتصادی و سیاسی ایجاد شود. اعضای این گروه عبارت بودند از: ترکیه، ایران، مالزی، اندونزی، مصر، بنگلادش، پاکستان و نیجریه.
او باور داشت که یک جنبش اسلامگرا میتواند با تبلیغات دینی و افزایش آگاهیهای اسلامی در میان مردم، بهتدریج و بدون توسل به زور، زمینه اجرای شریعت اسلامی را در ترکیه و دیگر کشورهای اسلامی فراهم سازد.
برای مطالعه بیشتر:
- دانشنامه بریتانیکا. (بدون تاریخ). نجمالدین اربکان. در دانشنامه بریتانیکا. بازیابی شده در ۲ دسامبر ۲۰۲۵، از https://www.britannica.com/biography/Necmettin-Erbakan
- اربکان، نجمالدین. (۱۹۹۷). دعـاوم. استانبول: انتشارات بیلیم تکنیک.
