محمد اسماعیل لشکری در ۱۹ ثور/اردیبهشت سال ۱۳۷۰ هجری خورشیدی در شهر کابل، در خانوادهی اهل پنجشیر، زاده شد. آموزشهای ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به پایان رساند و سپس با علاقهمندی به زبان و ادبیات فارسی، وارد دارالمعلمین سید جمالالدین و پس از آن دانشگاه تعلیم و تربیه شد و تحصیلات خود را در همین حوزه ادامه داد و سرانجام مدرک کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی را از دانشگاه پیام نور بهدست آورد.
فعالیتهای فرهنگی و ادبی آقای لشکری از سالهای جوانی آغاز شد و بهتدریج گستره بیشتری یافت. او با بنیانگذاری نهادهایی چون «کانون ادبی اندیشه»، «گروه فرهنگی همزبانان» و «کتابسرای روزنه»، تلاش کرد زمینهای برای فعالیتهای فرهنگی و رشد نسل تازهای از اهل قلم و علاقهمندان ادبیات فراهم شود. در کنار این فعالیتها، حضور او در انجمنهایی چون انجمن ادبی خیرخانه، انجمن ادبی چتر سبز و انجمن قلم افغانستان، و نیز مسئولیت ریاست کمیته فرهنگی و ادبی شورای ثبات پروان، بخشی از نقش او در فضای فرهنگی است.
لشکری در سالهای فعالیت خود، برنامههای متعدد آموزشی، نشستهای ادبی و کارگاههای نقد و گفتوگو برگزار کرده است. این برنامهها بیشتر با هدف گسترش آگاهی ادبی، آموزش زبان و ادبیات فارسی و تشویق نسل جوان به نوشتن و پژوهش شکل گرفته است. در کنار فعالیتهای آموزشی، او به نویسندگی، ترجمه و شعر نیز پرداخت و آثاری در زمینه شعر، نقد ادبی، عروض و دستور زبان منتشر کرد. از جمله نوشتهها و کتابهای او میتوان به «وزن شعر فارسی دری»، «اوزان شعر معاصر فارسی»، «مروری بر شعر معاصر تاجیکستان»، «از بلخ تا بخارا»، «دستور زبان پارسی دری»، «نوستالوژی وطن در شعر معاصر تاجیکستان»، «از آنسوی آمو»، «گنجینه دانش»، «گونههای تشبیه در غزلیات عشقری» و «بازخوانی شعر امروز افغانستان» اشاره کرد. او همچنین دفترهای شعر«در کافهٔ دانشگاه»، «باران بهانه بود» و «بخیه» را منتشر کرده است.
یکی از بخشهای کارنامه ادبی آقای لشکری، توجه او به ادبیات تاجیکستان و بازگردانی آثار شاعران تاجیک از خط سریلیک روسی به خط فارسی است. او تاکنون نزده دفتر شعر از شاعران تاجیکستان را با ویرایش و مقدمهنویسی منتشر کرده است.
سرایش شعر نیز بخشی از مسیر ادبی لشکری را شکل میدهد. در سرودههای او، تجربههای فردی و نگاه اجتماعی به زندگی در هم میآمیزند و مضمونهایی چون رنجهای انسانی و مسائل اجتماعی در مرکز توجه قرار میگیرند.
