محمدآصف فکرت هروی در سال ۱۳۲۵ هجری خورشیدی در شهر هرات چشم به جهان گشود. دورهٔ آموزش مکتب را در زادگاهش به انجام رسانید و سپس مدرک کارشناسی را در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه کابل و مدرک کارشناسی ارشد را در رشتهٔ روزنامهنگاری از یکی از دانشگاههای هند کسب کرد.
آقای فکرت از جوانی به نویسندگی، پژوهش و ادبیات دلبست و این گرایش فکری بهتدریج مسیر اصلی فعالیتهای علمی و فرهنگیاش را شکل داد؛ چنانکه در حوزهٔ ادبیات و تحقیق، بیش از نیمقرن به تألیف، ترجمه و پژوهش پرداخت و بیش از بیست کتاب و صدها مقالهٔ علمی منتشر کرد. از مهمترین آثار او میتوان به «فارسی هروی: زبان گفتاری هرات»، «لغات زبان گفتاری هرات»، «نامهٔ همزبانان» و «آکام المرجان» اشاره کرد. او در کنار پژوهش، شاعر ژرفبینی نیز بود و با انتشار مجموعههایی چون «نسیم شیدایی» و «نکهت خاک ره یار» ذوق ادبی خود را نشان داد و همچنین با گردآوری ترانههای مردمی پشتو (لَندِی)، در حفظ و ثبت فرهنگ شفاهی سهمی درخور ایفا کرد.
محمدآصف فکرت در پهلوی نویسندگی و پژوهش، در حوزهٔ روزنامهنگاری نیز کارنامهٔ درخور توجهی دارد. او فعالیت خود را با رادیو، مطبوعات و اکادمی علوم افغانستان آغاز کرد و در سال ۱۳۵۹ مدیریت مسئول روزنامهٔ فاریاب را برعهده گرفت. همکاری با روزنامههای بیدار، انیس و جمهوریت و عضویت در انجمن تاریخ اکادمی علوم، جایگاه او را بهعنوان یک چهرهٔ فرهنگی فعال تثبیت کرد. با تشدید بحرانهای سیاسی، بهویژه پس از تهاجم شوروی به افغانستان، در سال ۱۳۶۵ به ایران مهاجرت کرد و در مشهد فصل تازهای از فعالیتهای علمی خود را آغاز نمود. در این دوره، بهعنوان فهرستنگار نسخههای خطی در آستان قدس رضوی، عضو علمی و ویراستار در دایرةالمعارف بزرگ اسلامی و پژوهشگر در بنیاد پژوهشهای اسلامی به کار پرداخت و در همین سالها با محمدعلی اسلامی ندوشن نیز رابطهٔ علمی و فکری نزدیکی داشت.
آقای فکرت پس از سالهای پربار فعالیت و حضور در مشهد، به غرب مهاجرت کرد و در کانادا اقامت گزید. او با وجود دوری از زادگاهش، همچنان از پژوهش، نگارش و فعالیتهای علمی بازنایستاد و بخش دیگری از عمر خود را نیز در همین مسیر ادامه داد تا سرانجام در هفتم ثور/اردیبهشت سال ۱۴۰۱ هجری خورشیدی در پی بیماریای چشم از جهان فروبست. زندگی او روایت تلاش پیوستهٔ پژوهشگری است که عمر خود را وقف شناخت، ثبت و پاسداری از زبان، فرهنگ و تاریخ سرزمینش کرد.






