میرمحمدصدیق فرهنگ در سال ۱۲۹۴ هجری خورشیدی در شهر کابل در خانوادهای فرهنگی به دنیا آمد. محیط خانواده او را از کودکی با مطالعه و نوشتن آشنا کرد و بهتدریج علاقهاش به تاریخ و مسائل سیاسی شکل گرفت. آقای فرهنگ، آموزشهای ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش به پایان رساند و در کنار آن مطالعهٔ کتابهای تاریخی، فلسفی و اجتماعی را ادامه داد. این مطالعات وسیع، فرهنگ را به مسیر پژوهش و تحقیق هدایت کرد.
پس از تکمیل آموزشهای ابتدایی و متوسطه، فرهنگ وارد عرصهٔ فعالیتهای علمی و اجتماعی شد. او به عضویت دائمی دائرةالمعارف آریانا درآمد و در کنار پژوهشهای تاریخی، به نگارش مقالات دربارهٔ مسائل افغانستان برای منابع معتبر جهانی، از جمله دانشنامهٔ بریتانیکا و لاروس فرانسه پرداخت. این عضویت و فعالیت باعث شد دیدگاههای او در سطح بینالمللی نیز شناخته شود و تحلیلهایش دربارهٔ تاریخ و پیچیدگیهای اجتماعی و سیاسی منطقه مورد توجه قرار گیرد.
فرهنگ در طول عمر علمی خود چندین وظیفهٔ مهم اجتماعی و حرفهای بر عهده داشت. او در سالهای اولیهٔ کارش در نهادهای دولتی و مراکز پژوهشی فعالیت کرد، در کمیتههای مشورتی و تدوین قوانین مشارکت داشت، و در مقاطعی وظایف مشورتی و سیاستگذاری را برای دولت افغانستان بر عهده گرفت. حضور او در محیطهای علمی و مشورتی سبب شد پژوهشهای تاریخی با دیدی بازتر و پیوندی منطقی با مسائل معاصر کشور همراه شود.
در حوزهٔ آثار، مهمترین دستاورد او کتاب دو جلدی «افغانستان در پنج قرن اخیر» است؛ اثری که با دقت در اسناد، تحلیل رخدادها و بررسی روندهای سیاسی و اجتماعی، به یکی از منابع جامع و معتبر درباره تاریخ افغانستان تبدیل شده و بارها چاپ و در دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی مورد استفاده قرار گرفته است. او همچنین کتابهایی در زمینه فلسفه، منطق، سیاست و قانون تألیف یا ترجمه کرد که از آن میان میتوان به «صفاریان»، «مسئله افغانستان؛ از ۱۸۴۱ تا ۱۸۸۵»، «منطق و فلسفه علوم»، «تسوید قوانین» و «مسئله پشتونستان» اشاره کرد. این آثار نشاندهندهٔ وسعت موضوعات مورد توجه او و تواناییاش در گردآوری، تحلیل و تفسیر مسائل پیچیدهٔ تاریخی و اجتماعی است.
آثار میرمحمدصدیق فرهنگ نهتنها پژوهشگران تاریخ را پشتیبانی میکند بلکه برای دانشجویان، سیاستگذاران و تحلیلگران اجتماعی نیز بهعنوان منابع راهگشا و مرجع علمی شناخته میشود.
با تشدید ناآرامیها و تغییرات سیاسی در افغانستان، فرهنگ به ایالات متحدهٔ امریکا مهاجرت کرد و سرانجام در چهاردهم حمل/فروردین سال ۱۳۶۹ هجری خورشیدی در آن کشور چشم از جهان فروبست. آثار و پژوهشهای او همچنان در دانشگاهها، کتابخانهها و منابع پژوهشی در داخل و خارج از افغانستان مورد استفاده قرار دارد و سهم او در تاریخنگاری و شناخت دقیق فرآیندهای سیاسی و اجتماعی افغانستان بهطور گسترده پذیرفته شده است.
میرمحمدصدیق فرهنگ با پژوهشهای ارزشمند، فعالیتهای علمی و خدمات حرفهای خود، جایگاهی ممتاز در میان مورخان و تحلیلگران تاریخ افغانستان به دست آورد.
روانش شاد و یادش گرامی باد.
