«دیوان بلبل»، مجموعهٔ اشعار حبیبالله بلبل، از شاعران کابل، با حضور شماری از شاعران، نویسندگان، پژوهشگران و دوستداران شعر و ادب فارسی در دفتر خانهٔ مولانا در ویرجینیای امریکا روگشایی شد. در این برنامه، زندگی و کارنامهٔ ادبی بلبل، ویژگیهای محتوایی و عرفانی اشعار او و پیوند شعرش با فضای فرهنگی و اجتماعی کابل قدیم مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
ویسنا سیدی، شاعر و نویسنده، با معرفی محتوای برنامه و اشاره به زندگی و کارنامهٔ ادبی حبیبالله بلبل، دربارهٔ اهمیت حفظ و بازشناسی میراث ادبی شاعران گذشته سخن گفت و نمونههایی از سرودههای بلبل را به خوانش گرفت. او برگزاری چنین برنامههایی را زمینهای برای پیوند نسل امروز با پیشینهٔ فرهنگی و ادبی دانست و بر نقش محافل فرهنگی در تداوم این پیوند، بهویژه در مهاجرت، تأکید کرد.
دکتر سید مخدوم رهین، نویسنده و پژوهشگر، با خوانش نمونههایی از سرودههای عاشقانه و عارفانهٔ بلبل، به بررسی ویژگیهای شعری و زیباییشناختی آثار او پرداخت. او شعر بلبل را در پیوند با سنت ادبی و عرفانی کابل بررسی کرد و از تلاش فرزندان و بازماندگان این شاعر برای گردآوری و انتشار دیوان او قدردانی کرد.
دکتر رهین در ادامه، با توضیح فضای فرهنگی و اجتماعی کابل قدیم، از صمیمیت، جوانمردی و همبستگی اجتماعی بهعنوان بخشی از ویژگیهای جامعهٔ آن روزگار یاد کرد و به پیوند دیرینهٔ اهل شعر و ادب کابل با حلقهها و طریقتهای عرفانی نیز اشاره نمود.
نوید حامد، شاعر و نویسنده، ضمن شادباش انتشار «دیوان بلبل»، با توضیح پیشینهٔ تاریخی، فرهنگی و ادبی کابل، این شهر را در دورههای مختلف، بستر پیوند فرهنگها، اندیشهها و جریانهای ادبی و عرفانی خواند. او جوانمردی، عیاری، صمیمیت و صلحدوستی را از ویژگیهای فرهنگ اجتماعی کابل برشمرد و گفت که این ویژگیها در منش و آثار بسیاری از شاعران و اهل فرهنگ این شهر بازتاب یافته است.
احمد فهیم هنرور، ناشر و تدوینکنندهٔ «دیوان بلبل»، دربارهٔ زندگی و کارنامهٔ ادبی بلبل و روند گردآوری و تدوین آثار او سخن گفت و به تأثیر آموزههای قرآنی، عرفان و همنشینی با چهرههایی چون صوفی غلامنبی عشقری، میر شایق جمال و ملکالشعرا استاد بیتاب بر شخصیت ادبی بلبل اشاره کرد.
سید همایونشاه عالمی، شاعر و نویسنده، و زبیر هجران، شاعر و نویسنده، نیز سرودههایی را دکلمه کردند که مورد توجه حاضران قرار گرفت.
«دیوان بلبل» حاوی سرودههای حبیبالله بلبل در قالبهای غزل، مثنوی، رباعی و دوبیتی است که عشق و عرفان، اخلاق، مردمداری و توجه به مسائل اجتماعی از مضامین برجستهٔ اشعار این دیوان است.
حبیبالله بلبل در سال ۱۳۰۶ هجری خورشیدی در محلهٔ شوربازار کابل زاده شد. او پس از پایان آموزش در لیسهٔ حبیبیه، از سالهای جوانی به شعر و ادبیات روی آورد و با حضور در محافل ادبی و همنشینی با شاعران و اهل عرفان، ذوق شعری خود را پرورش داد. بلبل از سنت ادبی و عرفانی سنایی، مولانا، حافظ، عبدالرحمان جامی و بهویژه ابوالمعانی بیدل تأثیر پذیرفت و سالها در محافل ادبی، مجالس شعر و حلقههای عرفانی کابل حضور داشت.
