محمد اکبر روشن، از چهرههای برجسته و پیشگام هنر تیاتر افغانستان، روز چهارشنبه، ۲۷ عقرب/آبان ۱۴۰۵ خورشیدی، در آلمان درگذشت. او از هنرمندانی بود که در گسترش هنر نمایش، سهم ارزندهای داشت و نامش با تاریخ تیاتر پیوند خورده است.
آقای روشن فعالیتهای هنری خود را از لشکر تیاتر آغاز کرد و سپس در گروههای نمایشی دانشگاه، بیدار تیاتر مزار شریف، فرخی تیاتر و کابل تیاتر به فعالیت پرداخت. او در دهههای ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ خورشیدی، با توانایی بازیگری، صدای رسا و حضور تأثیرگذار بر صحنه، به یکی از چهرههای شناختهشده و محبوب هنر نمایش در افغانستان تبدیل شد.
روشن در سال ۱۳۴۳ خورشیدی در پایهگذاری و گسترش فعالیتهای گروه تیاتر بیدار در مزار شریف نقش داشت. در این دوره، نمایشنامههای متعددی از نویسندگان افغانستان و جهان، از جمله مولیر، شکسپیر، سید مقدس نگاه، قیوم بسید و عبدالرشید لطیفی، با همکاری هنرمندان و دستاندرکاران تیاتر در مزار شریف به روی صحنه رفتند. نمایش «پیالهٔ زهر» نیز از جمله آثاری بود که با فعالیتهای هنری او پیوند داشت.
فعالیتهای آقای روشن تنها به صحنهٔ تیاتر محدود نبود. او در نمایشها و برنامههای رادیویی نیز حضور داشت و با شماری از هنرمندان نامدار افغانستان، از جمله ظاهر هویدا و عزیزالله هدف، همکاری میکرد. ایفای نقش «جک دلآزار» از جمله فعالیتهای شناختهشدهٔ او در نمایشهای رادیویی بود. او همچنین با چهرههایی چون بانو پروین و فضل احمد نینواز همکاری و ارتباط هنری داشت.
محمد اکبر روشن در سال ۱۳۵۹ هجری خورشیدی، در پی دگرگونیهای سیاسی و نامساعد شدن شرایط زندگی در افغانستان، کشور را ترک کرد و در آلمان اقامت گزید. با وجود سالها زندگی در مهاجرت، پیوند عاطفی و فرهنگی خود را با افغانستان، بهویژه شهر مزار شریف، حفظ کرد و در سالهای بعد نیز بارها به این شهر سفر کرد.
یکی از دشوارترین رویدادهای زندگی هنری او، عمل جراحی حنجره بود که در پی آن صدای رسا و پرقدرتش را از دست داد. با این همه، این رویداد نتوانست دلبستگی او را به هنر نمایش از میان ببرد.
آقای روشن در دیدگاههای هنری خود بر اهمیت آموزش، تمرین منظم، صحنهآرایی و رعایت معیارهای حرفهای در اجرای نمایش تأکید داشت. او تیاتر را هنر اثرگذار در آگاهیبخشی و پرورش فکری جامعه میدانست و باور داشت که نمایش باید فراتر از سرگرمی، دارای پیام و ارزش فرهنگی و آموزشی باشد. وی همچنین بر ضرورت تولید برنامههای آموزنده برای کودکان و نوجوانان و اهمیت سوادآموزی و آگاهی در پیشرفت جامعه تأکید میکرد.
خانهٔ مولانا درگذشت محمد اکبر روشن، از پیشگامان هنر تیاتر افغانستان را ضایعهای اندوهبار برای جامعهٔ فرهنگی و هنری کشور میداند و ضمن گرامیداشت یاد و کارنامهٔ هنری او، این ضایعه را به خانواده، بستگان، دوستان و جامعهٔ فرهنگی و هنری افغانستان تسلیت میگوید.






