قاسم یا ابنقاسم بلخی از طبیبان برجستهٔ بلخ در سدههای میانی بود که بهسبب مهارت کمنظیرش در درمان بیماریهای کودکان شهرت یافت. او در خانوادهای اهل طب پرورش یافت و از همان آغاز کار، توجه ویژهای به سلامت نوزادان و خردسالان داشت؛ حوزهای که در آن زمان کمتر طبیبی بهطور تخصصی به آن میپرداخت. ابنقاسم با تکیه بر تجربهٔ بالینی، شناخت دقیق مزاج کودکان و آگاهی از حساسیتهای جسمی آنان، روشهایی را بهکار میبرد که با شیوههای رایج بزرگسالان تفاوت داشت. او در درمان تبهای کودکی، سوءهاضمه، اسهالهای فصلی، سرفههای مزمن و ضعفهای ناشی از سوءتغذیه مهارت ویژه داشت و نسخههایش معمولاً بر پایهٔ داروهای ملایم، گیاهان سبکاثر و رژیمهای غذایی تقویتی تنظیم میشد.
ابنقاسم بلخی در میان مردم بهعنوان پزشکی شناخته میشد که بیش از دارو، بر مراقبت، تغذیهٔ درست و رعایت اصول بهداشتی تأکید میکرد و همین رویکرد او را در میان خانوادهها محبوب ساخت. او باور داشت که بدن کودک با بزرگسال تفاوتهای بنیادی دارد و درمان باید بر اساس این تفاوتها تنظیم شود؛ دیدگاهی که او را در شمار نخستین متخصصان طب اطفال در خراسان قرار میدهد. هرچند اثری مکتوب از او باقی نمانده، اما نقلهای شفاهی و یادکردهای پراکنده در منابع محلی نشان میدهد که ابنقاسم بلخی نقشی مهم در شکلگیری سنت طب کودکان در بلخ داشته و آموزههایش تا نسلها در میان طبیبان محلی ادامه یافته است.
