محمدحیدر ژوبل در سال ۱۳۰۴ هجری خورشیدی در باغبان‌کوچهٔ کابل زاده شد. دورهٔ آموزش مکتب را در زادگاهش به پایان رسانید و مدرک کارشناسی را در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی از دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه کابل به دست آورد. او هم‌چنین برای ادامهٔ تحصیل به ایالات متحدهٔ امریکا رفت و مدرک کارشناسی ارشد را در رشتهٔ نقد ادبی و فلسفه از دانشگاه پرینستون کسب کرد.
علاقهٔ ژوبل به زبان و ادبیات فارسی دری، پژوهش‌های تاریخی و بررسی متون ادبی، مسیر علمی او را به سوی نویسندگی، نقد ادبی و تاریخ‌نگاری ادبی هدایت کرد. او از نخستین پژوهشگرانی بود که تاریخ ادبیات را با رویکرد علمی و شیوه‌ی مدرن تدوین کرد و در تحول مطالعات تاریخ ادبی نقش برجسته‌ای داشت. نگاه پژوهش‌گرانه، توجه به پیوند ادبیات با تاریخ و روان‌شناسی، و کوشش برای معرفی جریان‌های ادبی معاصر، از ویژگی‌های کار علمی او به شمار می‌روند. این علاقه او را به تألیف و پژوهش در حوزه‌های ادبی، آموزشی و فرهنگی سوق داد و آثار ارزشمندی از او بر جای ماند که از آن جمله می‌توان به «تاریخ ادبیات افغانستان»، «زبان فارسی و روش تدریس نوین و مؤثر آن»، «نگاهی به ادبیات معاصر افغانستان»، «اعجاز قرآن»، «روان‌شناسی جوانان» و «ادبیات در خلال روان‌شناسی و تاریخ» اشاره کرد. افزون بر این، ژوبل ده‌ها مقالهٔ علمی و پژوهشی در زمینهٔ ادبیات، نقد، تاریخ ادبی و بررسی متون فارسی نوشته است.
حیدر ژوبل در کنار فعالیت‌های علمی و پژوهشی، مدیریت مجلات «عرفان» و «آریانا» را بر عهده گرفت. فعالیت‌های او در این مجله‌ها، در گسترش اندیشه‌های ادبی و معرفی پژوهش‌های فرهنگی نقش مهمی داشت.
محمد حیدر ژوبل پس از پایان دورهٔ کارشناسی، به عنوان معلم ادبیات فارسی دری و تاریخ در مکتب امانی/نجات به کار پرداخت و سپس از سال ۱۳۲۷ هجری خورشیدی تا پایان عمر نیز در دانشکدهٔ ادبیات دانشگاه کابل به عنوان استاد، تاریخ ادبیات، و پژوهش و بررسی متون فارسی را تدریس کرد و در تربیت نسل تازه‌ای از دانشجویان ادبیات سهم گرفت.
محمدحیدر ژوبل در عقرب سال ۱۳۳۸ هجری خورشیدی، هنگامی که همراه با شماری از نویسندگان و هنرمندان برای بازدید از بخش‌های فرهنگی به امارت متحده عرب، مصر و لبنان سفر کرده بود، در بازگشت بر اثر سقوط هواپیما در نهم عقرب/آبان سال ۱۳۳۸ هجری خورشیدی درگذشت. او با وجود عمر کوتاه، در پی تلاش‌های علمی و پژوهش‌های ارزشمند خود، به یکی از چهره‌های ماندگار در تاریخ ادبیات فارسی دری مبدل شد.
روانش شاد و یادش انوشه باد!
