عبدالرحمن بن محمد بن خلدون حضرمی (ابن خلدون)، مشهور به ابن خلدون، در ۶ جوزا/خرداد سال ۷۱۱ هجری خورشیدی در شهر تونس چشم به جهان گشود. او از خانوادهای اندلسی و دانشپرور بود که پس از تحولات اندلس، به شمال آفریقا مهاجرت کرده بودند.
ابن خلدون آموزشهای مقدماتی خود را در تونس نزد استادان برجسته فراگرفت و در نوجوانی حافظ قرآن شد. او در فقه، منطق، فلسفه، ریاضیات، تاریخ و علوم طبیعی تبحر یافت و آثار اندیشمندان اسلامی و یونانی را مطالعه کرد.
در جوانی وارد عرصه سیاست شد و در دربارهای مراکش، فاس، تلمسان، بجایه و اندلس، مناصب مهمی چون وزارت و دبیری بر عهده گرفت؛ اما در عین حال، بارها با خشم حاکمان روبهرو شد و زندان را نیز تجربه کرد. تجربههای سیاسی و مشاهدههای اجتماعی او، بعدها زیربنای اندیشههای فلسفی و اجتماعیاش شدند.
در سال ۷۵۱ هجری خورشیدی، از فعالیتهای سیاسی کناره گرفت و در دوران گوشهنشینی، به نگارش مهمترین اثر خود پرداخت. این اثر با نام مقدمه ابن خلدون، در واقع پیشدرآمد کتاب بزرگتر او با عنوان کتاب العبر و دیوان المبتدأ و الخبر است. «مقدمه ابن خلدون» را از پایههای نخستین جامعهشناسی، اقتصاد سیاسی و فلسفه تاریخ در جهان اسلام دانستهاند.
ابن خلدون بعدها به مصر رفت و مورد توجه ملکالظاهر برقوق قرار گرفت. در آنجا چندین بار به مقام قاضیالقضات مذهب مالکی منصوب شد و همچنین در دانشگاه الازهر به تدریس پرداخت. در سال ۷۷۸ هجری خورشیدی، همراه با سلطان مملوکی مصر به دمشق رفت و در آنجا با تیمور گورکانی دیدار کرد. گفتوگوی تاریخی ابن خلدون با تیمور، از مهمترین رویدادهای زندگی او به شمار میرود.
ابن خلدون سرانجام در ۲۶ حوت/اسفند سال ۷۸۴ هجری خورشیدی در شهر قاهره درگذشت و در قبرستان بابالنصر به خاک سپرده شد.
از مهمترین آثار ابن خلدون میتوان به «کتاب العبر و دیوان المبتدأ و الخبر» ـ تاریخ مفصل جهان اسلام، شمال آفریقا و اندلس ـ و «مقدمه ابن خلدون» ـ اثری بنیادین در تحلیل تاریخی و اجتماعی ـ اشاره کرد.
ابن خلدون را از بنیانگذاران علوم اجتماعی در تمدن اسلامی و تاریخ اندیشه بشری دانستهاند. اندیشههای او، چندین قرن پیش از متفکران اروپایی چون نیکولو ماکیاولی، شارل دو مونتسکیو و آگوست کنت، بر مشاهده، تجربه و تحلیل تاریخی استوار بود. «مقدمه» او همچنان یکی از مهمترین و زندهترین متون علوم انسانی به شمار میرود.
یک پاسخ
تشکر میکنم
از مطالب سایت استفاده می کنم برای روشن نگه داشتن این زبان عالی و مادری در این عصر تکنولوژی کاری شما و مسیر شما مهم است اما کافی نیست باید تلاش بیشتر و بیشتر شود. تا نسل جوان علاقمندی آموختن و بهرهبرداری از این زبان غنی و پربار را الگوی بهتری در مسیر زندگی شان قرار بدهند.