ساموئل پی. هانتینگتن
(۲۰۰۸-۱۹۲۷)
دانشمند واقعگرای سیاست بینالملل که با تحلیلهای بحثبرانگیز خود درباره نظم جهانی، فرهنگ و سیاست شهرت یافت. او در نیویورک تولد شد و در دانشگاه یل تحصیل کرد و سپس در دانشگاه هاروارد به تدریس و پژوهش پرداخت. هانتینگتن از برجستهترین نظریهپردازان امریکایی در نیمه دوم قرن بیستم به شمار میرود.
شهرت جهانی او بیش از همه به سبب کتاب «برخورد تمدنها» (۱۹۹۳) است؛ اثری که در آن استدلال میکند پس از پایان جنگ سرد، بنیاد اصلی منازعات جهانی نه ائتلافهای سیاسی، بلکه تفاوتهای فرهنگی و دینی میان جوامع خواهد بود. او بر این باور بود که جهان به هشت تمدن کلان تقسیم میشود که هویت آنها ریشه در تاریخ، فرهنگ و مذهب دارد و همین هویتها خطوط اصلی تنشهای آینده را شکل میدهند.
هانتینگتن در کتاب «نظم سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی» استدلال میکند که مدرنیته لزوماً با نظم سیاسی همراه نیست؛ بلکه ممکن است جوامع سنتیِ ساده با ورود به مدرنیته دچار پیچیدگی و بیثباتی شوند. او نهادهای سیاسی را مهمترین عامل برقراری ثبات میدانست و هشدار میداد که مدرنیزاسیون بدون توسعه نهادی میتواند به بحرانهای سیاسی منجر شود.
پس از حملهٔ ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بر برجهای تجارت جهانی، هانتینگتن اعلام کرد که تحولات جهان مؤید دیدگاه اوست: منازعات اصلی دوران جدید میان دولتملتها نیست، بلکه میان تمدنهای دینی و فرهنگی رخ خواهد داد.
او همچنین در آثار پیشین خود، از جمله در تحلیل «موجهای دموکراتیک»، انقلاب پرتگال (۱۹۷۴) را آغازی بر سومین موج دموکراسی میدانست؛ موجی که برخلاف دگرگونیهای دهه شصت اروپا، بهگونهای گسترده و جهانی پدید آمد و کشورهای زیادی را به سوی نظامهای انتخاباتی سوق داد.
هانتینگتن با تلفیق واقعگرایی سیاسی، تحلیل فرهنگی و نگاه بدبینانه به روابط بینالملل، تصویری خاص از سیاست جهانی ترسیم کرد که تأثیر آن تا امروز در علوم سیاسی و مطالعات بینالمللی قابل مشاهده است.
برای مطالعه بیشتر:
- هانتنگتن، ساموئل پی. سرباز و دولت: نظریه و سیاست روابط نظامی-مدنی. کمبریج: انتشارات دانشگاه هاروارد، ۱۹۵۷.
- هانتنگتن، ساموئل پی. برخورد تمدن و ساختار مجدد نظم جهانی. نورمان: انتشارات دانشگاه اوکلاما، ۱۹۹۶.
- رحمن، جاوارد. کار های دولت اسلامی، حقوق بین الملل، و تهدید ترور: نقدی بر برخورد تمدن ها و ساختار مجدد نظم نوین جهانی. پورتلند: انتشارات هارت، ۲۰۰۳.
