نهم ثور/اردیبهشت، روز درگذشت ملک‌الشعرا قاری عبدالله

قاری عبدالله

عبدالله در سال ۱۲۴۷ هجری خورشیدی در کابل در یک در خانواده‌ی روحانی به دنیا آمد. پدرش حافظ قطب‌الدین و پدربزرگش حافظ محمدغوث، هر دو از علمای شناخته‌شده و دانشمندان زمان خود بودند.

آقای عبدالله، آموزش‌های ابتدایی اسلامی و زبان عربی را نزد پدر و استادان دیگر فراگرفت. در کنار حفظ قرآن کریم، در خوش‌نویسی نیز استعداد برجسته‌ای داشت و به‌طور هم‌زمان به ادبیات عربی، فقه، منطق، کلام و حکمت علاقه‌مند بود و این علوم را نزد استادان برجسته زمان خود آموخت. در حدود بیست‌سالگی به عنوان چهره‌ای علمی و فرهنگی شناخته شد و به عنوان مشاور و امام در کنار شهزاده حبیب‌الله، ولیعهد امیر عبدالرحمن خان، قرار گرفت. پس از به قدرت رسیدن حبیب‌الله خان، او به عنوان مربی علمی و ادبی شهزاده امان‌الله تعیین شد و در دوره سلطنت محمدنادرشاه نیز، با وجود کناره‌گیری نسبی، مسئولیت آموزش محمدظاهرشاه (در زمان ولیعهدی) را بر عهده داشت.

قاری عبدالله نه‌تنها به عنوان مربی و شاعر مورد احترام بود، بلکه نقش مهمی در توسعه آموزش نوین در افغانستان ایفا کرد. او از نخستین معلمان مکاتب جدید به شمار می‌رود و با تأسیس مکتب حبیبیه در کنار استادان هندی به تدریس پرداخت. از آن زمان تا دوره محمدنادرشاه، بیش از چهار دهه در مکاتب حبیبیه، حربی سراجیه و دیگر نهادهای آموزشی به تدریس اشتغال داشت. در بخشی از این دوره نیز در دارالتألیف وزارت معارف در تألیف و تصحیح کتاب‌های درسی فعالیت کرد. او همچنین به دلیل دانش گسترده و جایگاه ادبی خود به عضویت انجمن ادبی کابل درآمد. در سال ۱۳۱۲ خورشیدی لقب «ملک‌الشعرا» را دریافت کرد و در سال ۱۳۱۷ خورشیدی نشان درجه دوم معارف را به پاس خدمات طولانی‌مدت خود در عرصه آموزش و نقش او در پایه‌گذاری آموزش نوین افغانستان کسب نمود.

قاری عبدالله در شعر از سبک هندی و عراقی الهام می‌گرفت و با تلفیق این دو شیوه، سبک شخصی و متمایزی پدید آورد. دیوان شعر او شامل غزلیات، قصاید و رباعیات است که در کنار زیبایی زبانی، از عمق معنایی و تأملات فلسفی نیز برخوردار است و او را به یکی از چهره‌های پیونددهنده سنت‌های ادبی منطقه تبدیل کرده است. آثار درسی او برای مکاتب، نقش مهمی در تحول نظام آموزشی افغانستان داشت و از آن به عنوان نقطه عطفی در آموزش نوین یاد می‌شود.

قاری عبدالله پس از ۸۲ سال زندگی، در نهم ثور سال ۱۳۴۷ هجری خورشیدی چشم از جهان فرو بست. روانش شاد و یادش گرامی باد!

اشتراک گزاری از این طریق:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فراخوان