نوروز ۴۰ روز، ویژهٔ حکیمان خراسان | پنجم ثور؛ روز طیبهٔ مروزی، طبیب بیماری زنان و کودکان

طیبهٔ مروزی

طیبهٔ مروزی از زنان دانش‌آموخته و طبیبان محلی مرو در سده‌های میانی بود؛ چهره‌ای که نامش در روایت‌های شفاهی و منابع پراکندهٔ محلی به‌عنوان زنی آگاه به تدابیر درمانی، گیاهان دارویی و مراقبت‌های بهداشتی زنان و کودکان حفظ شده است. او در خانواده‌ای اهل طب و درمان پرورش یافت و از نوجوانی در کنار مادر و زنان سالخوردهٔ خاندان، که حافظان دانش درمانی بومی بودند، به یادگیری شیوه‌های درمانی پرداخت. طیبه به‌ویژه در شناخت گیاهان دارویی کوهستان‌های مرو، ترکیبات آرام‌بخش، داروهای ملایم برای کودکان و نسخه‌های مربوط به بیماری‌های فصلی مهارت داشت و همین توانایی‌ها او را به یکی از طبیبان مورد اعتماد خانواده‌های شهر تبدیل کرد. گفته می‌شود که او در درمان تب‌های کودکی، دردهای پس از زایمان، اختلالات گوارشی و بیماری‌های ناشی از تغییرات آب‌وهوایی مهارت ویژه داشت و نسخه‌هایش بیشتر بر پایهٔ گیاهان بومی مانند افسنتین، بادیان، گل‌گاوزبان و ترکیبات معطر کوهی تنظیم می‌شد.

جایگاه طیبهٔ مروزی تنها در طبابت نبود؛ او از معدود زنانی بود که نقش تدریس در طبابت بومی را نیز برعهده داشت و گروهی از دختران و زنان جوان را در مبانی بهداشت، تدابیر غذایی، مراقبت از مادر و کودک و شناخت داروهای ساده آموزش می‌داد. این حلقهٔ کوچک آموزشی، که معمولاً در خانهٔ او یا در فضاهای زنانهٔ محلی برگزار می‌شد، یکی از نخستین نمونه‌های انتقال سازمان‌یافتهٔ دانش پزشکی زنان در مرو به‌شمار می‌رود. هرچند اثری مکتوب از او باقی نمانده، اما حضورش در حافظهٔ محلی و نقل‌های شفاهی نشان می‌دهد که طیبهٔ مروزی نقشی مهم در حفظ و انتقال دانش درمانی زنان داشته و یکی از چهره‌های اثرگذار در تاریخ پزشکی بومی خراسان بوده است.

اشتراک گزاری از این طریق:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فراخوان