فردوس اعظم در ۳۰ عقرب/آبان سال ۱۳۶۳ هجری خورشیدی، در شهرستان مسچاه، استان سغد تاجیکستان، چشم به جهان گشود. او در خانوادهای اهل شعر و ادب پرورش یافت. پدرش، اعظم خجسته، از شاعران و روزنامهنگاران تاجیکستان است.
اعظم دوران کودکی و آموزشهای نخستین را در زادگاهش سپری کرد و پس از پایان آموزش مکتب، وارد دانشکدهٔ زبانهای خارجی دانشگاه دولتی خجند به نام باباجان غفوروف شد. او در رشتهٔ زبان انگلیسی تحصیل کرد و در سال ۱۳۸۷ خورشیدی از این دانشگاه فارغالتحصیل شد. علاقهمندی او به شعر و ادبیات از نوجوانی آغاز شد و در سیزدهسالگی به سرودن شعر روی آورد. پرورش در خانوادهای ادبی و آشنایی با میراث شعر فارسی در شکلگیری ذوق و گرایش ادبی او نقش داشت. اعظم بیش از همه به غزل گرایش یافت و کوشید با بهرهگیری از ظرفیتهای این قالب کهن، تجربهها و دغدغههای انسان معاصر را بازتاب دهد. عشق، هویت فرهنگی، آزادی، مسائل اجتماعی و سرنوشت فارسیزبانان از موضوعات برجستهٔ سرودههای او به شمار میروند.
نخستین مجموعهٔ شعر او با عنوان «ابرهای آبی» در سال ۱۳۹۰ هجری خورشیدی در خجند، به دو خط فارسی و سیریلیک، منتشر شد. پس از آن، مجموعهٔ «یک بغل غزل» در سال ۱۳۹۳ هجری خورشیدی در تهران به چاپ رسید و یک سال بعد در لندن بازنشر شد. «آیین آیینه» در سال ۱۳۹۶ هجری خورشیدی، «زخمهای شکفته» و «دریا، غروب، نمنم باران» در سال ۱۴۰۱ هجری خورشیدی از دیگر مجموعههای شعری او هستند. «زخمهای شکفته» در کابل منتشر شد و بخش مهمی از سرودههای آن به رنجها و مسائل اجتماعی مردم افغانستان اختصاص دارد.
فردوس اعظم در کنار سرایش شعر، به داستاننویسی نیز پرداخته است. مجموعهداستان «نوحهٔ دارکوب» در سال ۱۳۹۹ هجری خورشیدی و «فیل سیاه»، شامل ده داستان کوتاه، در سال ۱۴۰۳ هجری خورشیدی در تهران منتشر شدند. داستانهای او به موضوعات اجتماعی، روانشناختی و فلسفی میپردازند و از شیوههای گوناگون روایت بهره میگیرند.
آثار ادبی اعظم با استقبال و تقدیر نیز همراه بودهاند. مجموعهٔ «زخمهای شکفته» در سال ۱۴۰۲ هجری خورشیدی، جایزهٔ «کلک زرین» را به دست آورد و مجموعهٔ «دریا، غروب، نمنم باران» در همان سال در پنجمین دورهٔ جایزهٔ کتاب سال الوند، از سوی هیئت داوران انجمن علمی نقد ادبی ایران، شایستهٔ تقدیر شناخته شد.
اعظم افزون بر فعالیتهای ادبی، از سال ۱۳۸۱ هجری خورشیدی در عرصهٔ روزنامهنگاری فعالیت داشته و در زمینهٔ ترجمهٔ زبان انگلیسی نیز با نهادهای خارجی همکاری کرده است. او مدتی را در ایالات متحدهٔ امریکا گذرانده و عضو انجمن روزنامهنگاران تاجیکستان نیز است. شعرها، داستانها و نوشتههایش در نشریات و رسانههای تاجیکستان، افغانستان، ایران و شماری از کشورهای دیگر منتشر شدهاند.






